Portal Administracji Publicznej
  www.gmina.pl/pwp
strona główna 

Strona znajduje się w przygotowaniu

ST nr 10/07

Przypomnienie o V EDYCJI KONKURSU

na najlepsze rozprawy doktorskie

oraz prace magisterskie i licencjackie

dotyczące ustroju i działalności

samorządu terytorialnego

 

Wydawca i Redakcja „Samorządu Terytorialnego” ogłaszają V doroczny Konkurs na najlepsze rozprawy doktorskie oraz prace magisterskie i licencjackie traktujące o różnych aspektach decentralizacji terytorialnej i w tym kontekście - o problemach ustroju administracyjnego państwa oraz organizacji i działalności władz lokalnych i regionalnych. Przyjmujemy prace prawnicze, a także prace z innych dziedzin, zwłaszcza ekonomii i finansów, socjologii i politologii, historii oraz zarządzania i nauki o administracji publicznej. Prace mogą dotyczyć zagadnień krajowych lub przedstawiać ujęcie porównawcze.

Konkurs obejmuje prace obronione w 2007 r.

 

 

Katarzyna Dojwa

Sejmiki jako regionalne sceny polityczne. Trwałość aspiracji samorządowych oraz preferencji partyjnych radnych sejmików wojewódzkich

1. Wstęp. Sejmiki województw jako regionalne sceny polityczne

Kilkuletnia obecność województwa jako szczebla samorządu terytorialnego oraz sejmiku wojewódzkiego jako kreatora regionalnej elity samorządowej stała się już asumptem do różnych badań empirycznych i publikacji problemowych. Niemniej jednak istnienie tego szczebla samorządu kreuje także nowe zagadnienia badawcze. Wprawdzie dzisiejszy region w Polsce mógłby z powodzeniem unieść jeszcze wiele różnych zadań i kompetencji, jednak stopień zainteresowania uczestnictwem we władzy na tym szczeblu możemy traktować jako wskaźnik atrakcyjności sejmiku dla osób zainteresowanych aktywnością samorządową. Nie bez znaczenia jest także fakt, że współcześnie „scentralizowany i hierarchiczny porządek państwa coraz częściej zastępowany jest partnerskim układem koordynacji polegającym na współdziałaniu w regionie wielu różnych podmiotów, których obecność tworzy dopiero podstawy do swobodnego rozwoju regionu”. Są to tendencje o szerszym zasięgu, którym polski region jako taki będzie musiał prędzej czy później podołać - wszak samorząd regionalny ma być prawem oraz zdolnością władz regionu do normowania, a także zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych, realizowaną na własną odpowiedzialność, gdzie celem jest interes wspólnoty regionalnej.

 

 

Janusz Heller

Położenie gmin wiejskich jako czynnik różnicujący dochody budżetowe samorządów lokalnych (na przykładzie gmin woj. kujawsko-pomorskiego)

Celem pracy jest ocena wpływu miast na kształtowanie się dochodów budżetowych w gminach wiejskich. Przyjąłem założenie, że bliskość oraz wielkość miasta wpływają na wzrost dochodów własnych. W wyniku przeprowadzonych badań stwierdziłem, że najwyższe dochody własne w budżetach osiągają gminy wiejskie zlokalizowane wokół dużych miast. Wpływy z dochodów w gminach wiejskich położonych w bliskim sąsiedztwie średnich miast okazały się nieco niższe. Najmniejsze dochody osiągają gminy wiejskie oddalone od ośrodków miejskich.

 

 

Halina Rechul

Bezpieczeństwo energetyczne gminy

Celem każdej polityki energetycznej, w tym polityki energetycznej gmin, jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego. Cele szczegółowe natomiast powinny być formułowane w zależności od uwarunkowań tej polityki. Cele polityki energetycznej gminy związane są z wypełnieniem obowiązków, jakie nakładają na nią ustawy: o samorządzie gminnym, o ochronie i kształtowaniu środowiska, Prawo energetyczne.

Należy pamiętać, że cel główny i cele cząstkowe polityki energetycznej są wyrazem określonych potrzeb oraz interesów. Jak pisze W. Grzywacz: „Interes to cel w polityce, określony przez podmioty władzy, zmierzający do zaspokojenia określonych potrzeb”. Podstawowym zadaniem władz gminy jest więc ocena, czy cele będące wyrazem interesów, mających swoje źródło w poszczególnych warstwach jej otoczenia, są zgodne z potrzebami mieszkańców oraz interesami całej wspólnoty samorządowej.

 

 

Postacie polskiego samorządu

Regina Pacanowska

Piotr Drzewiecki (1865-1944)

Zarządzanie aglomeracją miejską nie należy do zadań łatwych - wymaga dużych zdolności organizacyjnych, umiejętności współpracy z ludźmi, znajomości złożonych problemów gospodarki komunalnej. Obejmujący w II Rzeczypospolitej zaszczytną funkcję prezydenta Warszawy znajdowali się w sytuacji szczególnej - byli pozbawieni określonych wzorów postępowania i ciągłości pracy władz samorządowych. Wprawdzie w końcu XIX wieku w Warszawie, podobnie jak i w pozostałych miastach Królestwa Polskiego, władzę sprawował formalnie prezydent wraz z ławnikami, był on jednak całkowicie zależny od gubernatora. Po wprowadzeniu w latach I wojny światowej dla miast dawnego Królestwa Polskiego przepisów określających organizację samorządu miejskiego urząd ten pełnili Zdzisław ks. Lubomirski, Piotr Drzewiecki (1917-1921), Stanisław Nowodworski (1921-1922), Władysław Jabłoński (1922-1927), Zygmunt Słonimski (1927-34) oraz w ramach wprowadzonego zarządu komisarycznego prezydentowie - Marian Zyndram-Kościałkowski i Stefan Starzyński.

Urodzony w 1865 roku w Warszawie Piotr Drzewiecki - przedsiębiorca, technolog, działacz społeczny i pierwszy prezydent stolicy w niepodległej Polsce - pochodził z rodziny o bogatych tradycjach kupieckich. W branży handlowej pracował ojciec Stanisław Drzewiecki, ze znanej rodziny kupieckiej Hinzów wywodziła się matka Józefa. Sytuacja materialna rodziny umożliwiła kosztowną jak na owe czasy edukację syna. Po ukończeniu państwowej szkoły realnej na Kanonii (1883 r.) Drzewiecki wyjechał do Petersburga, gdzie rozpoczął studia na wydziale matematycznym tamtejszego Instytutu Technologicznego.

 

 

Sławomir Czarnow

Działalność gospodarcza jednostek samorządu terytorialnego

1. Wstęp

Z przepisów ustrojowych samorządu terytorialnego, tj. ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.) oraz ustaw z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (dalej: u.s.p.) i o samorządzie województwa (dalej: u.s.w.) oraz ustawy z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (dalej: u.g.k.) wynika, że działalność gospodarczą jednostek samorządu terytorialnego (JST) można podzielić na prowadzoną w sferze użyteczności publicznej i poza tą sferą. Zakres podmiotowy tych regulacji jest jednak niejasny.

Zgodnie z art. 9 ust. 3 u.s.g., działalność wykraczającą poza zadania użyteczności publicznej może prowadzić - wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie (u.g.k.) - gmina i inna gminna osoba prawna. Natomiast art. 6 ust. 2 u.s.p. zakazuje takiej działalności, ale tylko powiatowi, nie wspominając o powiatowych osobach prawnych. Z kolei u.s.w. nie normuje wprost prowadzenia działalności gospodarczej przez samorząd województwa, określa zaś w art. 13 dopuszczalne typy i przedmiot działalności spółek handlowych (z o.o. i akcyjne), które województwo może tworzyć i do których może przystępować w sferze użyteczności publicznej i poza tą sferą.

 

 

Jacek Borowicz

Z problematyki otwartego i konkurencyjnego naboru na wolne stanowiska urzędnicze w samorządzie terytorialnym

1. Zasada otwartego, konkurencyjnego i jawnego naboru

Ustawa z 6 maja 2005 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych i ustawy o systemie oświaty w art. 1 pkt 2 wprowadziła nową i istotną zamianę w ustawie z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (nowe przepisy są obecnie zawarte w art. 3a-3e ustawy o pracownikach samorządowych). I tak, zgodnie z ówcześnie dodanym przepisem art. 3a ust. 1, nabór kandydatów na wolne stanowiska urzędnicze, w tym na kierownicze stanowiska urzędnicze, zatrudnianych na podstawie art. 2 pkt. 2 i 4 ustawy o pracownikach samorządowych jest otwarty i konkurencyjny. Należy więc wskazać, że pracownikami zatrudnianymi na podstawie art. 2 pkt. 2 i 4 ustawy o pracownikach samorządowych, a objętymi obecnie regulacją art. 3a-3e tej ustawy, są:

- zatrudnieni na podstawie mianowania pracownicy samorządowi zatrudniani na stanowiskach pracy określonych w statucie gminy bądź związku międzygminnego,

- pozostali pracownicy samorządowi zatrudnieni na podstawie umowy o pracę.

Wskazani wyżej pracownicy samorządowi wykonują pracę na stanowiskach określanych przez ustawodawcę zbiorczym pojęciem „stanowiska urzędnicze”.

 

 

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 marca 2006 r. (I SA/Wa 1146/05)

„Pozytywna przesłanka posiadania gruntu nie dotyczy dotychczasowego właściciela gruntu oraz osób jego prawa reprezentujących, lecz wyłącznie następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości warszawskiej i jej wystąpienie powinno być oceniane nie w dacie złożenia wniosku dekretowego, ale w dniu wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (DzU nr 50, poz. 279 z późn. zm.), tj. na dzień 21 listopada 1945 r.”.

Glosa

1. Zagadnienia wykładni dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (dalej: dekret) wywołują mimo upływu ponad 60 lat od jego wydania - jak mogłoby się wydawać, aktu o jednorazowym zastosowaniu - wciąż wiele wątpliwości. Z tym większym zainteresowaniem należy przyjąć wyrok WSA w Warszawie koncentrujący się na problematyce przesłanek do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu. O wadze problemu świadczy fakt, iż do rozpoznania oczekuje nadal ok. 6000 wniosków dekretowych. Kwestia poruszona w tezie glosowanego wyroku ma niemałe znaczenie ze względu na okoliczności, w jakich przyszło składać wnioski o ustanowienie prawa dzierżawy wieczystej lub zabudowy względnie własności czasowej. Wynikało to między innymi z zawirowań okresu wojny, okupacji i czasu bezpośrednio po tzw. wyzwoleniu. Ale wyrok nie ogranicza się do wykładni jednego pojęcia, jakby na to mogła wskazywać teza. W celu ustosunkowania się do kwestii mogących budzić wątpliwości celowe jest skrótowe naszkicowanie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę do jego wydania.

 

powrót
  Portal Administracji Publicznej -